Bel 112 en er komt hulp. Dat vertrouwen is terecht: de dringende geneeskundige hulpverlening in België haalt gemiddeld een responstijd ruim onder de tien minuten, en in stedelijk gebied vaak korter.
Het probleem zit niet in die tijd. Het zit in wat er in die tijd gebeurt.
Rekenen met minuten
Bij een hartstilstand valt de bloedcirculatie stil. Zonder ingrijpen daalt de overlevingskans met ongeveer zes tot tien procent per minuut. Wie meteen begint met borstcompressies vertraagt dat verval aanzienlijk, maar zonder defibrillatie blijft de kans dalen, met zo'n drie tot vijf procent per minuut.
Zet die twee naast elkaar en het beeld is helder. De ambulance die na acht minuten arriveert, komt aan bij iemand van wie de kansen ofwel grotendeels weg zijn, ofwel grotendeels bewaard, afhankelijk van wat de omstanders in die acht minuten deden.
De hulpdiensten kunnen die minuten niet inkorten. U kunt ze wel invullen.
Waarom dit een organisatievraag is, geen medische
Het is verleidelijk om dit als een zaak van EHBO-opleidingen te zien. Dat is maar de helft.
De andere helft is organisatie:
Wordt het opgemerkt? Iemand die alleen werkt of alleen traint, wordt pas gevonden als hij gemist wordt. Dat is de grootste verliespost, en er zit geen enkele opleiding tegen.
Weet iemand het nummer van de plek? "Er ligt iemand op de werf" helpt de centrale niet. Een adres, een poortnummer, een verdieping wel. Hang die gegevens op waar de telefoon hangt.
Komt de AED naar het slachtoffer? Iemand moet lopen. Als niet vooraf is afgesproken wie, kijkt iedereen naar elkaar.
Kan de ambulance binnen? Een gesloten poort, een geblokkeerde brandweg of een parking waar niemand staat te wachten kost meer minuten dan de rit zelf.
Vier dingen die u deze maand kunt regelen
- Schrijf het adres en het toegangspunt uit op een kaartje bij elk vast telefoontoestel en in het onthaal. Inclusief wat de beller moet zeggen.
- Wijs per ploeg of per verdieping één iemand aan die de AED haalt. Niet als functie, als naam.
- Spreek af wie de hulpdiensten opvangt en waar. Dat is een aparte rol.
- Kijk na of uw AED-locatie ook 's avonds en in het weekend bereikbaar is.
Geen van deze vier kost geld. Alle vier winnen ze minuten.
Voor verenigingen en clubs geldt hetzelfde
Een sportclub, een jeugdbeweging of een buurtinitiatief heeft dezelfde rekensom, met minder structuur eromheen. Wie daar de vier punten hierboven regelt, staat er beter voor dan menig bedrijf.
De Preventix Academy geeft daarom ook opleidingen buiten de bedrijfscontext, voor iedereen die in die eerste minuten iets betekent.
Wilt u weten hoe uw organisatie die minuten invult?
Preventix geeft BLS/AED-opleidingen in kleine groepen en helpt u de organisatie eromheen op orde te krijgen. Voor bedrijven, scholen, sportclubs en particulieren.
Bronnen: responstijden dringende geneeskundige hulpverlening via FOD Volksgezondheid; overlevingscijfers per minuut op basis van ERC-gerelateerde publicaties.