De attesten liggen in de map. De opleiding is betaald, de aanwezigheidslijst is getekend, en in het jaarverslag staat dat twaalf medewerkers een reanimatieopleiding volgden.
Dat klopt allemaal. Het zegt alleen weinig over wat die twaalf mensen vandaag nog kunnen.
Wat het onderzoek laat zien
Reanimatievaardigheden verdwijnen sneller dan de meeste organisaties aannemen. Uit systematische literatuurstudies komt telkens hetzelfde beeld: de praktische handelingen gaan achteruit binnen drie tot zes maanden na de opleiding. Kennis houdt langer stand dan vaardigheid, mensen weten nog wat ze moeten doen, maar de uitvoering wordt trager en slordiger.
Het meeste verval treedt op in het eerste jaar. Voor een retentie van twee jaar is er nauwelijks bewijs.
Dat botst met hoe wij het organiseren. De gangbare praktijk is een opleiding met een herhaling om de drie jaar. Onderzoekers die naar retentie kijken, komen uit op korte opfrissingen elke drie tot zes maanden.
Waarom de driejarige cyclus toch blijft bestaan
Omdat ze administratief werkt. Ze is planbaar, budgetteerbaar en aantoonbaar. Een attest met een geldigheidsduur past in een systeem, een vaardigheid die geleidelijk wegzakt past nergens in.
Er is ook een praktisch argument: mensen een halve dag uit productie halen is duur, en dat vier keer per jaar doen is voor de meeste kmo's niet haalbaar.
Dat argument klopt. Alleen is de conclusie niet "dus doen we het om de drie jaar", maar "dus moet de herhaling er anders uitzien".
Wat wel haalbaar is
Kort en vaak in plaats van lang en zelden. Vijftien minuten aan de pop, tijdens een ploegwissel, met een instructeur die langskomt. Geen theorie, geen presentatie. Alleen compressies, ritme, diepte, en de AED een keer opendoen.
Zet de pop ergens waar mensen komen. Organisaties die een oefenpop permanent in de refter of het magazijn hebben staan, zien dat mensen er spontaan aan gaan. Dat is precies het soort herhaling waar de literatuur op wijst.
Koppel het aan iets dat toch al gebeurt. De maandelijkse toolbox, het ploegoverleg, de veiligheidsronde. Vijf minuten reanimatie erbij kost geen aparte planning.
Test in plaats van te informeren. Wie zelf merkt dat het minder vlot gaat dan gedacht, onthoudt dat beter dan wie het gehoord heeft.
Houd bij wanneer mensen laatst geoefend hebben, niet wanneer ze hun attest haalden. Dat is een andere kolom in uw overzicht, en het is de kolom die ertoe doet.
Nog iets om in de gaten te houden
De European Resuscitation Council publiceerde in oktober 2025 nieuwe richtlijnen. Wie zijn interne instructies of infoborden nog op de vorige editie baseert, heeft daar dit jaar werk aan. Vraag uw opleidingspartner expliciet welke richtlijnversie hij hanteert.
De vraag voor uw volgende overleg
Niet: wanneer loopt het attest af?
Wel: als er vandaag iemand neergaat, wie in deze ploeg heeft de afgelopen zes maanden nog dertig compressies gedaan?
Wilt u herhaling die wel blijft hangen?
Preventix werkt met kleine groepen en korte, praktijkgerichte sessies die inplanbaar zijn naast de werking. Elke deelnemer doet de handelingen zelf.